Dziecko wraca ze szkoły z informacją o wszawicy w klasie, a ty już planujesz pranie dywanów i słoik majonezu na głowę. Odpuść jedno i drugie. Majonez, oliwa i wazelina zabijają wszy słabiej niż preparaty z apteki, a dorosła wesz poza głową przeżywa około doby. Wystarczy wyprać pościel, ręczniki, czapki i umyć grzebienie.
Co uprać od razu, a co zostawić w spokoju
Kiedy pierwszy raz zobaczyłam wesz we włosach mojego dziecka, miałam ochotę wywrócić cały dom do góry nogami. Farmaceutka Agnieszka Skrzetuszewska, która pisała o wszawicy w magazynie MGR.FARM, studzi takie zapędy. Dojrzała wesz bez ludzkiej głowy wytrzymuje zaledwie jeden dzień, więc dywan czy kanapa nie są dla niej kryjówką na dłużej.
Zamiast generalnych porządków robię krótką listę:
- Pościel, na której dziecko spało w ostatnich dniach, wkładam do pralki.
- Ręczniki, których ostatnio używało, piorę razem z pościelą.
- Czapki, opaski i kaptury, czyli wszystko, co niedawno miało na głowie, też idą do prania.
- Grzebienie i szczotki dokładnie myję.
Dywanów nie piorę, a mebli nie pryskam. Dużo ważniejsze jest przejrzenie włosów wszystkich domowników. Wszy przechodzą z głowy na głowę przy bliskim kontakcie, więc jeśli ma je jedna osoba w domu, druga mogła je już złapać.
Wesz nie skacze, tylko pełza
Wiele osób sądzi, że wszy przeskakują z dziecka na dziecko jak pchły. Wszy nie potrafią ani skakać, ani latać. Za to szybko pełzają: według farmaceutki w naturalnych warunkach pokonują 23 cm na minutę. Wystarczy, że dzieci zetkną się głowami nad wspólną zabawą.
To samo tłumaczy, czemu wszy nie świadczą o brudzie. Trafiają się na czystych i na rzadziej mytych włosach, w przedszkolach i szkołach na całym świecie, także w najbogatszych krajach. Nie ma więc powodu do wstydu ani do szorowania głowy dziecka bez końca.
Dlaczego majonez nie załatwi sprawy?
Majonez, oliwa i wazelina krążą w internecie jako tani sposób na wszy. Pomysł brzmi logicznie, bo tłusta warstwa ma odciąć pasożytom powietrze. Skrzetuszewska zwraca jednak uwagę, że takie mazidła zabijają wszy słabiej niż środki przeznaczone do ich zwalczania. Nikt też nie opublikował badań, które potwierdzałyby, że ich stosowanie przy wszawicy jest bezpieczne.
W praktyce kończy się to tłustymi włosami, kilkoma myciami z rzędu i wszami, które dalej mają się dobrze. Dlatego słoik zostaje w lodówce, a po środek idę do apteki. Jak go użyć i kiedy powtórzyć zabieg, sprawdzam w ulotce albo pytam farmaceutę. Część preparatów nie niszczy wszystkich jaj, a termin powtórki zależy od konkretnego produktu.
Po preparacie z permetryną wszy mogą się ruszać jeszcze nawet przez dobę. Tak działa ta substancja, więc ruch wszy nie oznacza, że środek zawiódł.
Żywe wszy czy stare gnidy? Rozstrzyga gęsty grzebień
Gnidy to jaja wszy przyczepione do włosów. Na zdjęciu niżej widać różnicę między gnidą przyklejoną do włosa a żywą wszą zebraną na grzebieniu. Same gnidy nie oznaczają jeszcze, że dziecko wciąż ma wszy, bo jaja potrafią trzymać się włosów długo po zakończeniu infestacji.
Dlatego nie panikuję na widok drobnych kropek przy skórze głowy. Rozczesuję włosy pasmo po paśmie gęstym grzebieniem i oglądam, co na nim zostaje. Pewnym dowodem, że wszawica trwa, jest dopiero żywa wesz. W ten sam sposób sprawdzam po kuracji, czy problem naprawdę minął, i tak samo przeglądam głowy reszty rodziny.
