Masz w domu dziecko tuż przed 14. urodzinami i boisz się, że na bezpłatne szczepienie przeciw HPV jest już za późno? Ja też się tego bałam przy córce. Liczy się pierwsza dawka: jeśli dziecko dostanie ją przed 14. urodzinami, drugą przyjmie bezpłatnie także po nich, w odstępie od 6 do 12 miesięcy.
HPV to nie tylko temat dla ginekologa
Wirus brodawczaka ludzkiego większości z nas kojarzy się z rakiem szyjki macicy. Mniej osób wie, że ma związek także z częścią nowotworów głowy i szyi, a do tego z rakiem odbytu i prącia. Głowa i szyja to obszar, który stomatolog ogląda przy każdym przeglądzie, dlatego uważam, że rodzic dbający o zęby dziecka powinien znać też ten temat.
Z tego samego powodu szczepienie nie jest sprawą wyłącznie dziewcząt. Chłopcy są objęci programem na identycznych zasadach i ich też warto zaszczepić.
Szczepionka działa najlepiej, zanim organizm zetknie się z wirusem. Do zakażenia dochodzi przede wszystkim przy kontaktach seksualnych, więc najrozsądniej podać ją jeszcze w dzieciństwie, kiedy ten etap życia jest daleko.
Jak skorzystać z bezpłatnego szczepienia?
- Sprawdź wiek dziecka. Bezpłatny program obejmuje dziewczynki i chłopców, którzy skończyli 9 lat, a nie obchodzili jeszcze 14. urodzin.
- Zgłoś się do przychodni POZ. Szczepienia wykonuje podstawowa opieka zdrowotna. Mogą też odbywać się w szkole, we współpracy z przychodnią.
- Przyjdź na kwalifikację. Zanim dziecko dostanie szczepionkę, lekarz musi je zbadać i zakwalifikować.
- Pilnuj terminu pierwszej dawki. To ona musi zostać podana przed 14. urodzinami.
- Zaplanuj drugą dawkę. Przypada od 6 do 12 miesięcy po pierwszej i pozostaje bezpłatna, nawet jeśli dziecko w tym czasie skończy 14 lat.
W programie dostępne są dwie szczepionki: dwuwalentny Cervarix i dziewięciowalentny Gardasil 9. Pytania o preparat najlepiej zadać lekarzowi podczas kwalifikacji.
Sama długo byłam przekonana, że na drugą dawkę jest tylko pół roku. To mit. Sześć miesięcy to najkrótszy odstęp, a nie ostateczny termin. Jeśli wizyta wypadnie w wakacje albo dziecko akurat będzie chore, nic nie przepada, dopóki zmieścicie się w 12 miesiącach.
Co, jeśli 14. urodziny już minęły?
Przekroczenie granicy wieku nie oznacza, że za szczepienie trzeba zapłacić pełną cenę. Nastolatki do ukończenia 18 lat mogą dostać Cervarix bezpłatnie, w ramach refundacji.
Dorośli również mają ułatwienie: Cervarix jest dla nich dostępny z refundacją 50-procentową. Liczba dawek zależy od wieku, w którym zaczyna się szczepienie, oraz od zaleceń dla konkretnego preparatu. Trzy dawki nie obowiązują każdego, więc szczegóły warto ustalić z lekarzem.
Na liście obowiązkowych szczepień na 2027 rok HPV nie ma
Zapowiadano, że szczepienie przeciw HPV stanie się obowiązkowe. Opublikowany Program Szczepień Ochronnych na 2027 rok tego nie zmienia: HPV wciąż jest szczepieniem zalecanym.
Według głównego inspektora sanitarnego, dr. n. med. Pawła Grzesiowskiego, program, tak jak rok wcześniej, obejmuje 30 szczepień, z czego 13 jest obowiązkowych. Zmieniła się głównie struktura dokumentu.
Dla rodziców najważniejsze jest jedno: słowo „zalecane” nie oznacza „płatne”. Bezpłatna ochrona dla dzieci od 9. roku życia do 14. urodzin zostaje, a decyzja o skorzystaniu z niej należy do was.
