Stoisz w aptece przed półką z suplementami i widzisz opakowanie z dumnym napisem „lewoskrętna witamina C”. Nie sięgaj po portfel tylko z tego powodu. To zabieg marketingowy. Witamina C z owoców, warzyw, proszku i kapsułek to ten sam kwas L-askorbinowy, a zwykła witamina C jest w dodatku prawoskrętna.
Skąd wziął się napis „lewoskrętna”?
Też przez chwilę byłam pewna, że to jakaś lepsza, „czystsza” odmiana. Zamieszanie bierze się z chemicznej nazwy witaminy C, czyli kwasu L-askorbinowego. Litera L kojarzy się z „lewym”, więc łatwo przeczytać ją jako „lewoskrętny”.
W chemii ta litera opisuje jednak budowę cząsteczki, a nie kierunek, w którym substancja skręca światło. Popularna witamina C, ta sama, którą znamy z jedzenia i z tabletek, jest prawoskrętna. Słowo „lewoskrętna” na pudełku niczego więc nie mówi o jakości produktu.
Producenci chętnie to wykorzystują, bo hasło brzmi naukowo i wyjątkowo. Płacisz wtedy za słowo na etykiecie, a nie za inną substancję.
Z owocu czy z kapsułki, to wciąż ten sam związek
Witamina C to jeden konkretny związek organiczny. Nie ma osobnej wersji „owocowej” i osobnej „aptecznej”. Ta sama cząsteczka trafia do organizmu z warzyw i owoców, z proszku rozpuszczanego w wodzie i z kapsułki.
Przy półce w aptece patrzę więc na skład, a nie na hasła. Jeśli w składzie stoi zwykła witamina C albo kwas L-askorbinowy, to dostajesz dokładnie to samo, co w droższym opakowaniu z modnym słowem na froncie.
Po co dziąsłom witamina C?
Tu zaczyna się część, która w gabinecie stomatologicznym naprawdę ma znaczenie. Witamina C bierze czynny udział w tworzeniu pasm włókien kolagenowych i pomaga stabilizować strukturę kolagenu. Z takiej struktury zbudowane są między innymi dziąsła, więzadła, stawy, skóra i elementy kostne.
Dziąsła codziennie znoszą gryzienie, szczotkowanie i nitkowanie. Żeby dobrze przylegały do zębów, potrzebują mocnej, dobrze zbudowanej tkanki. Witamina C jest jednym z elementów, które pomagają ją budować.
Ma też działanie przeciwutleniające. Razem z glutationem, koenzymem Q i kwasem liponowym unieszkodliwia reaktywne formy tlenu, czyli wolne rodniki. Pomaga też odnawiać inne przeciwutleniacze: alfa-tokoferol, czyli witaminę E, oraz beta-karoten.
Jedno trzeba jednak powiedzieć jasno: witamina C nie zastąpi szczoteczki, nici dentystycznej ani przeglądu u dentysty. Krwawiące dziąsła to sygnał, żeby umówić się na wizytę, a nie powód, żeby kupić kolejne opakowanie suplementu.
Najprościej dostarczyć ją z talerza
Niektórzy potrzebują witaminy C więcej niż inni. Zapotrzebowanie rośnie między innymi u takich osób:
- kobiet w ciąży i karmiących piersią,
- osób z nadciśnieniem tętniczym,
- palaczy papierosów,
- diabetyków,
- osób żyjących w dużym stresie.
Najprostsze źródło to zwykłe jedzenie, ale liczy się sposób przygotowania. Obróbka pokarmów może rozłożyć nawet 50% witaminy C. Z tego, co zostanie, organizm przyswaja około 70%.
Dlatego najwięcej korzyści dają warzywa i owoce jedzone na surowo. W praktyce wystarczy surówka do obiadu, pokrojone warzywa do kanapek i owoc zamiast słodkiej przekąski. Jeśli coś gotujesz, rób to krótko, żeby jak najmniej witaminy C rozłożyło się w garnku.