Zjadasz obiad w pracy, a szczoteczka została w domu? Sięgnij po gumę bez cukru, ale z zegarkiem w głowie. Żuję ją zaraz po posiłku, najwyżej 15 minut i nie więcej niż 2 razy dziennie. Tyle wystarczy, żeby ślina zobojętniła kwasy, a szczęka i żołądek nie odczuły tego później.
Guma po posiłku pracuje dla zębów
Każdy ruch żuchwy to sygnał dla ślinianek. Ślina, której nagle jest więcej, zobojętnia kwasy pozostałe po jedzeniu i przywraca w ustach neutralne pH. Bakterie odpowiedzialne za próchnicę i nieświeży oddech gorzej się wtedy namnażają.
Przy okazji ślina spłukuje powierzchnię zębów i błonę śluzową. Po kanapce zjedzonej w biegu albo po słodkiej kawie w pociągu to prosta pomoc, kiedy łazienki ani szczoteczki nie ma w pobliżu.
Warunek jest jeden: guma ma być bez cukru. Wersja słodzona cukrem dokarmia te same bakterie, przed którymi ślina miała chronić, więc ryzyko próchnicy rośnie zamiast spadać. Na opakowaniu szukam też krótkiego składu, bo aromaty i barwniki przy częstym żuciu potrafią podrażnić śluzówkę.
Dlaczego akurat 15 minut i 2 razy dziennie?
Ślina zaczyna płynąć od razu, gdy tylko ruszasz żuchwą. Dla większości osób kilkanaście minut żucia dziennie wystarcza, żeby skorzystać z zalet gumy bez ryzyka podrażnienia żołądka i napięcia mięśni szczęki. Gdy żucie staje się odruchem i trwa przez większą część dnia, przestaje być neutralnym nawykiem.
Mój schemat wygląda tak:
- Gumę wyjmuję dopiero po jedzeniu, nigdy zamiast niego.
- Żuję najwyżej 15 minut, a potem wyrzucam ją do papierka, nawet jeśli wciąż ma smak.
- Robię to najwyżej 2 razy dziennie, zwykle po obiedzie i po drugim większym posiłku.
- Nie żuję jej odruchowo przy komputerze ani w korku przez pół dnia.
Kiedy zaczęłam pilnować kwadransa, przestałam pod koniec dnia czuć zmęczenie mięśni twarzy.
Co dzieje się, gdy żujesz dłużej
Najpierw odzywa się żuchwa. Godziny żucia to ciągła praca mięśni, które normalnie odpoczywają między posiłkami i rozmowami. Obciążenie spada na stawy skroniowo-żuchwowe, a efektem bywa napięcie w szczęce, zmęczone mięśnie twarzy, a nawet ból głowy.
Potem reaguje brzuch. Dla przewodu pokarmowego żucie oznacza, że jedzenie jest w drodze, więc żołądek szykuje soki trawienne. Gdy posiłek nie przychodzi, u części osób pojawia się zgaga, nadkwasota albo dyskomfort w nadbrzuszu.
Do tego dochodzą dwa mniej oczywiste problemy:
- Połykane powietrze. Przy intensywnym żuciu łykamy go więcej, niż nam się wydaje, co kończy się wzdęciami i uczuciem pełności.
- Słodziki. Gumy bezcukrowe słodzi się m.in. sorbitolem, maltitolem lub ksylitolem. W małej ilości są bezpieczne, ale w nadmiarze dają wzdęcia, biegunkę i ból brzucha, bo jelita nie trawią ich w całości.
Im więcej gum w ciągu dnia, tym więcej słodzików trafia do jelit. To kolejny powód, żeby nie sięgać po następną co godzinę.
Guma nie zastąpi szczoteczki ani nici
Ślina pomaga, ale nie usuwa płytki tak jak szczoteczka. Guma to rozwiązanie na sytuacje, w których umycie zębów jest akurat niemożliwe: w pracy, w podróży, po obiedzie w restauracji.
Rano i wieczorem robię wszystko jak zwykle, czyli dokładne szczotkowanie i nić dentystyczna między zębami. Guma po południu jest tylko dodatkiem do tej rutyny, a nie powodem, żeby ją skracać.