Zalewasz kawę wrzątkiem i pijesz pierwszy łyk, zanim przestanie parować? Ja odstawiam kubek na bok i wracam do niego po chwili. Powód jest prosty: Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem uznaje picie bardzo gorących napojów, powyżej 65°C, za prawdopodobnie rakotwórcze. Chodzi o przełyk i o samą temperaturę, nie o kawę.
Co mówi Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem?
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, znana pod skrótem IARC, ocenia, które czynniki mogą zwiększać ryzyko nowotworów u ludzi. Bardzo gorące napoje, czyli takie o temperaturze wyższej niż 65°C, uznała za prawdopodobnie rakotwórcze dla ludzi.
Ważne jest tu słowo „prawdopodobnie”. To nie wyrok dla każdego, kto lubi gorącą herbatę. To sygnał, że codzienne picie napojów prosto po zaparzeniu warto zamienić na spokojniejszy nawyk. Zagrożenie dotyczy przełyku, czyli odcinka, przez który przechodzi każdy łyk, zanim trafi do żołądka.
Liczy się temperatura, a nie sama kawa
To rozróżnienie wiele wyjaśnia. Zastrzeżenia IARC nie dotyczą kofeiny, gatunku ziaren ani tego, czy wybierasz kawę, czy herbatę. Dotyczą gorąca. Ten sam napar, który chwilę postał na stole, nie budzi tych zastrzeżeń, a wypity tuż po zalaniu wrzątkiem już tak.
Dlatego zasada obejmuje każdy napój, który pijesz parujący i który parzy w język: herbatę, napar z ziół czy gorące kakao. Nie trzeba z niczego rezygnować. Wystarczy dać kubkowi trochę czasu.
Jak poznać, że kubek już przestygł?
Nie trzeba mierzyć każdej kawy termometrem. Wystarczy kilka prostych nawyków, które sama stosuję w domu i w pracy.
- Odstawiam kubek po zaparzeniu. Zalewam kawę, zajmuję się czymś innym i wracam, gdy napój przestaje mocno parować.
- Pierwszy łyk biorę mały. Jeśli muszę na niego dmuchać albo parzy mi wargi, odkładam kubek jeszcze na chwilę.
- Nie piję prosto spod czajnika. Herbata zalana wrzątkiem potrzebuje więcej czasu niż kawa z mlekiem.
- Dolewam zimnego mleka. Kawa z mlekiem szybciej dochodzi do przyjemnej temperatury.
- Wybieram szerszy kubek. Napój w szerokiej filiżance oddaje ciepło szybciej niż w wysokim, zamkniętym termokubku.
Kto lubi konkret, może raz sprawdzić kuchennym termometrem, jak gorąca jest jego kawa tuż po zaparzeniu, a jak po chwili na stole. Granica, o której mówi IARC, to 65°C. Po takim teście łatwiej wyczuć, kiedy napój nadaje się do picia.
Syrop zamień na cynamon albo kakao
Skoro kawa i tak chwilę stoi, warto przyjrzeć się temu, co do niej trafia. Dr Mark Ashamalla, szef radioterapii onkologicznej w Episcopal Health Services, zwraca uwagę, że zwykła kawa to coś zupełnie innego niż duży napój smakowy z cukrem, syropami, bitą śmietaną i przetworzonymi zabielaczami.
Słodzone napoje kawowe potrafią dostarczyć sporo dodatkowych kalorii. Jedna taka porcja nie przekreśla zdrowej diety. Dr Avishek Kumar z Regional Cancer Care Associates podkreśla jednak, że codzienny, bardzo słodki napój kawowy może stać się częścią długotrwałego sposobu odżywiania, który zwiększa ryzyko nowotworów.
Zamiast syropu Ashamalla proponuje przyprawy, które dają wyraźny smak bez dosładzania.
- Cynamon możesz dosypać do zmielonej kawy przed zaparzeniem albo oprószyć nim mleczną piankę.
- Gałka muszkatołowa w odrobinie dobrze pasuje do kawy z mlekiem, zwłaszcza w chłodne dni.
- Kakao daje czekoladową nutę, za którą wiele osób sięga po słodki syrop.
U mnie oba nawyki łączą się same: kawa z cynamonem stoi na blacie, aż przestanie parować, a ja w tym czasie kończę śniadanie. Pierwszy łyk jest wtedy przyjemny, a nie parzący.
