Stoisz przed półką w aptece i widzisz kilka opakowań magnezu: „na serce”, „na mózg”, „na mięśnie”. Nie musisz wybierać według napisu. Każda forma magnezu wchłania się w jelicie jako wolny jon i żadna nie trafia wybiórczo do jednego narządu. Różnią się tylko rozpuszczalnością, wchłanianiem i tym, jak znosi je żołądek.
Dlaczego napis „na serce” nie ma pokrycia?
W tabletce czy kapsułce magnez nigdy nie występuje sam. Zawsze jest związany z jakąś cząsteczką, na przykład z cytrynianem albo taurynianem, i od niej pochodzi nazwa formy. W jelicie ta para się rozdziela: magnez wchłania się jako wolny jon, a cząsteczka towarzysząca trafia do organizmu osobno.
Od tego momentu jon z „sercowego” opakowania niczym nie różni się od jonu z „mózgowego”. Nie ma dowodów, że którakolwiek forma dociera wybiórczo do serca, mózgu albo mięśni. Hasło na kartoniku to marketing, a nie informacja o działaniu.
Magnez z natury nie jest specjalistą od jednego narządu. Uczestniczy w przewodnictwie nerwowym, w pracy mięśni i w regulacji ciśnienia, a do tego jest kofaktorem około 300 reakcji enzymatycznych. Działa w całym organizmie bez względu na obrazek na pudełku.
Na co patrzę zamiast na hasło
Formy magnezu naprawdę się od siebie różnią, tylko w innych sprawach, niż sugeruje etykieta. Kiedy stoję przy półce, biorę pod uwagę takie cechy:
- Rozpuszczalność, czyli to, jak łatwo dany związek się rozpuszcza.
- Wchłanianie, bo od niego zależy, ile magnezu z porcji organizm faktycznie przyjmie.
- Tolerancję, czyli to, jak dana forma działa na żołądek i jelita. Jedna osoba zniesie ją bez kłopotu, inna odczuje dyskomfort.
Jeśli jakiś preparat mi nie służy, zmieniam formę, a nie narząd na opakowaniu. Gdy przyjmujesz leki na stałe albo chorujesz przewlekle, wybór omów z lekarzem lub farmaceutą, zamiast kierować się tym, co najgłośniej krzyczy z półki.
Serce potrzebuje magnezu, nie specjalnej etykiety
Związek magnezu z sercem jest prawdziwy i dlatego ten napis tak dobrze się sprzedaje. Nawet łagodny lub umiarkowany niedobór tego pierwiastka zwiększa ryzyko nadciśnienia, zawału, udaru i migotania przedsionków.
W badaniach suplementacja obniżała ciśnienie skurczowe średnio o 2,8 mmHg, a rozkurczowe o 2,0 mmHg w porównaniu z placebo. Najwyraźniej działała u osób z nadciśnieniem leczonych lekami hipotensyjnymi i u pacjentów z hipomagnezemią. U zdrowych osób bez nadciśnienia istotnej zmiany nie stwierdzono. Z tych wyników nie wynika, że potrzebna jest forma z sercem na pudełku, bo w jelicie i tak zostaje z niej wolny jon.
Zęby a magnez: dlaczego u seniorów łatwo o niedobór?
Tu wracamy do jamy ustnej. Osoby starsze przyjmują mniej magnezu z kilku powodów naraz: mają mniejszy apetyt, braki w uzębieniu oraz słabszy smak i węch. Do tego jelita gorzej go wchłaniają, a z moczem wydala się go więcej.
Braki w zębach działają po cichu. Kiedy gryzienie sprawia trudność albo proteza się rusza, jadłospis zawęża się do tego, co miękkie i łatwe do przełknięcia. Zauważyłam to u bliskich: nikt nie mówi, że je mniej magnezu. Po prostu omija produkty, z którymi zęby sobie nie radzą.
To nie drobiazg. U seniorów z krajów wysoko rozwiniętych zbyt niskie spożycie magnezu wiąże się z częstszą chorobą niedokrwienną serca i częstszym występowaniem zespołu metabolicznego. Z kolei wyższy poziom magnezu z diety, a nie z suplementów, łączy się z większą masą mięśniową u dorosłych z nadciśnieniem.
Dlatego zanim senior sięgnie po pudełko „na serce”, warto sprawdzić, czy może normalnie gryźć. Uzupełnienie braków w uzębieniu albo poprawienie protezy u dentysty pozwala wrócić do pełniejszego jadłospisu. Takiego źródła magnezu żadna etykieta nie zastąpi.